Discussie nr. 46: Volk trekken voor meetings/conventies

[Gurenn]

^ Ja, maar dat verschil zit 'm niet in de doelgroep. Het is waar dat Belgen vooral grote beurzen gewend zijn terwijl er in Nederland een cultuur is van meer activiteitgerichte conventies, maar het doelpubliek is in beide gevallen hetzelfde. De meeste mensen die bereid zijn naar het buitenland te reizen gaan ook naar allebei.

Dit durf ik ondertussen wel tegen te spreken. De beurzen in kwestie spreken niet dezelfde doelgroep aan (nu ja, niet alléén dezelfde doelgroep). Een FACTS of Made in Asia richt zich op de mainstream, het grote publiek. En nu nog meer dan toen. De aandeelhouders willen immers zoveel mogelijk geld binnen harken.
De non-profitconventies zijn opgezet omdat ze de community iets wouden bieden. Ze richten zich dan ook specifiek op die community.

Dat je in België die grote beurzen had is wat FACTS betreft een toevalligheid (uitzonderlijk vroeg begonnen wat conventies in Europa betreft, al was het Italiaanse Lucca Comics & Games met hun eerste editie in 1965 de echte grote uitschieter), en Made in Asia en Japan Expo Belgium waren er gewoon door het min of meer mainstream zijn van manga in Franstalige gebieden. Met het mainstream worden van geekcultuur zijn er in Nederland ook grote beurzen opgekomen.

Samenhokken om samen activiteiten te doen. Zit dat in de Vlaming zijn bloed? Geen idee. Ik denk het niet. Want dan moeten we ons vanonder de kerktoren wagen.

Ik weet het wel zeker. Vlaanderen heeft nota bene meer jeugdverenigingen dan Nederland. Aan sportclubs en andere hobbyverenigingen is er ook geen gebrek.

Het probleem is dus niet dat de Vlaming geen activiteiten wil doen met anderen. Wat wel zo is, is dat die verenigingen zich steevast in de nabije omgeving bevinden. Dat sluit wel weer aan bij de kerktorenmentaliteit waar je naar verwees. Een community voor een niche interesse waarvoor je niet genoeg mensen vindt onder de kerktoren alleen, werkt dan niet.
Daarom ook dat AnimeToPlay altijd klein is gebleven. Een 'bordspellenclub op wielen' zoals Ginrai het in de markt zette werkt niet in België. Je ziet vaak dat mensen alleen naar de meetings bij hen in de buurt gaan. Als die dan maar eens in de zoveel maand plaatsvinden, treedt er ook niet echt binding op.

Het bezoekersaantal van Atsusacon is in de periode van 2015-2025 in Gent ICC ook nooit zo groot geworden als het in de (veel kortere) periode van 2011-2014 in Antwerp Expo werd, ook niet na een dure affichagecampagne over heel Vlaanderen. De metropoolregio Gent is qua inwonersaantal wel minder dan de helft van de metropoolregio Antwerpen. Dat geeft te denken.

De beste manier om mensen te bereiken blijft mond-aan-mond reclame en peer pressure in mijn ogen. Een community starten lijkt me lastig, velen hebben geprobeerd maar uiteindelijk gefaald wegens een gebrek aan visie en professionaliteit. Aniway, awf en Mangaheuvel lopen dood door FB en mensen groeperen zich onderling in kleine groepjes op facebook. Wil je echt een hoop nieuwe mensen naar je events trekken. Moet je die kleine groeperingen infiltreren en van daaruit werken.

Tja, dat is natuurlijk een erg tijdrovende en inefficiënte manier om bezoekers aan je te binden. Ik heb het ondertussen zelf al gedaan in Discord-servers, maar daar lok je hoogstens een paar tientallen mensen mee.

Toen ik AniWay ontdekte was dat een forum met community, een tijdschrift, een informatiekanaal voor doujinshi cercles, cons, cosplay, uitgeverijen,… Dergelijk overkoepelend orgaan waarin alles gebundeld kwam op één site/forum is er in Vlaanderen nooit geweest.

Ik vrees dat die tijd in Nederland ondertussen ook al voorbij is. Doujinshicirkels bestaan er om de een of andere reden gewoon niet meer en de overgang van AniWay van forum naar Discord was too little, too late. Die server is nooit erg groot geworden en door gebrek aan actief beheer (en één specifiek lid met een mentale beperking dat iedereen het bloed onder de nagels vandaan haalde) hebben enkele van de leden zelf een server opgericht en iedereen die in de AniWay-server actief was daarvoor uitgenodigd. Door de stopzetting van het tijdschrift trekt de AniWay-server sowieso ook geen nieuwe mensen meer aan, dus die server is dood.

Ik denk dat hetgeen dat nog het dichtst in de buurt komt van het vroegere AniWay-forum qua overkoepelende functie, de Dutch Anime Community is. Het is in elk geval de grootste Nederlandstalige animeserver, maar de reputatie is niet onbesproken. Net omdat het oprichten van een Discord-server wat laagdrempeliger is zijn de admins minder matuur dan bij AniWay het geval was. Zo hebben ze op Abunai! een ban gekregen voor een paar jaar nadat ze het in hun eventroom wat te bont maakten en alcohol gaven aan minderjarigen.
Sowieso is het op Discord ook gefragmenteerder dan het landschap tijdens de jaren '00 en de vroege jaren '10. Holland's Anime and Manga Club is de belangrijkste concurrent, maar er zijn ook meerdere kleinere servers, waaronder de eerder genoemde officieuze opvolger van de AniWay-server. En het is ook allemaal een stuk meer besloten dan het AniWay-forum was. Zo zie je alleen wat er in een server gezegd wordt als je lid wordt, en soms kan dat alleen met een uitnodigingslink.

Nu goed, "Belgen hebben geen interesse in sociale interactie" kan niet het hele verhaal zijn. Fans van Doctor Who, Sherlock, Harry Potter, My Little Pony, Homestuck, Pokémon, ... hebben wel hun eigen actieve Facebookcommunities die regelmatig meetings organiseren in Vlaanderen. En dat zijn absoluut niet allemaal cosplayers daar.

Oof, even reageren op mezelf van elf jaar geleden. Er bestaan nog wel wat community's op Discord, maar internetmeetings zijn nagenoeg dood. Je hebt CosplayCloud die nog één schaatsmeeting per jaar doet (vroeger gingen er tot 150 mensen naartoe, waarvan velen niet eens gingen schaatsen maar gewoon voor het sociale aspect kwamen en bijvoorbeeld in de cafétaria boardgames gingen spelen, tegenwoordig gaan er nog maar tientallen en effectief alleen schaatsers). Buiten CosplayCloud om zie je ook geen cosplaymeetings meer, als mensen wat gaan doen is het enkel met hun eigen vriendengroepje of specifiek met fotoshoots als doel.

AnimeToPlay doet wel nog meetings, maar ook minder dan vroeger en erg onregelmatig. Soms zijn er twee in een maand en soms zitten er meerdere maanden tussen. De regio waarin de resterende admins nog meetings willen doen is ook beperkter geworden, Antwerpen is er al vantussen gevallen.

Van PokéPlay weet ik dat ze gewoon gestopt zijn met hun gezamenlijke werking, die bestaan alleen nog als Facebook-groep en niets meer. Ik volg de community's rond Doctor Who, My Little Pony, etc. niet echt, maar heb in elk geval niet meer de indruk dat daar IRL nog dingen gedaan worden.

Dus misschien dat er hier gewoon veel meer drempels zijn om naar een algemeen niche-evenement te gaan waar 90 procent je onbekend is of niet interesseert. Je maat bladert misschien graag Kill la Kill online en die ene kennis is geïnteresseerd in yaoi. Maar krijg je ze mee naar een sociaal event ? De Belg kiest zijn verdeelautomaat, die niet te ver lopen is, en kiest dat ene knopje om te consumeren. Zijn blik drinkt hij in zijn eentje uit terwijl hij zich met zijn dagelijkse problemen bezig houdt.

Absoluut, een van de redenen dat FACTS of Made in Asia zoveel meer bezoekers trekt is (naast het massieve marketingbudget), is dat ze veel laagdrempeliger en toegankelijker zijn. Zeker als je er de eerste keer komt, kun je op een event als FACTS makkelijk een leuke dag hebben door gewoon rond te lopen en je ogen uit te kijken naar alle cosplayers en merchandise. Geen voorbereiding vereist.
Op de animeconventies zoals je ze in Nederland hebt of op Atsusacon werkt dat niet, dan ben je snel rond. Om daar alles uit te halen moet je je verdiepen in wat het event te bieden heeft (weliswaar een uitgebreid programma, maar wel met tijdsgebonden activiteiten en in afgezonderde ruimtes). En dat zal sowieso alleen weggelegd zijn voor de wat meer hardcore mensen. Ik heb vaak genoeg gezien dat mensen die het niet gewend zijn een conventie op die manier te beleven, het event beoordelen als 'saai' of 'niks te zien'.

Op dat vlak hebben we ook onze geschiedenis niet mee. Ook de online groeperende cosplay heeft een tijdje geleden nog praktisch gecrasht na meloenforum. Na Saigen was er ook een crisis, om andere redenen. Vele groeperingen in het algemeen zijn ook gevoelig voor ontbinding bij het wegvallen van de oude kern. Een test die iedere groepering zal moeten doorstaan is wanneer Facebook "obsolete" geraakt en een nieuwe technologie FB voorbijstreeft, een wetmatigheid in de ICT.

Tja, we kunnen eigenlijk niet zeggen dat Vlaanderen geen community's voor anime had. Club Sakura heeft bestaan van 2002 tot 2010. Alleen kwam je er niet makkelijk via Google bij terecht (wat voor Anime Wolken Forum of AniWay wel het geval was) en werkte het vooral via word-of-mouth.

Wat die test die groeperingen moeten doorstaan wanneer Facebook voorbijgestreefd raakt, dat is ondertussen aan de praktijk getoetst. PokéPlay had een Discord-server, maar die is nooit erg actief geworden en toen het adminteam stopte met IRL events hebben ze ook de server gesloten. CosplayCloud en AnimeToPlay hebben een Discord-server, maar de publieke gedeeltes zijn heel dood. Anime Group Belgium hun Discord-server heeft wel even gedraaid, maar is ook al jaren dood. In mijn ervaring slagen Facebook-communities er zelden in die overstap echt te maken. Veel mensen wíllen gewoon niet overstappen en op het nieuwe medium zelf slagen ze er veelal niet in om nieuw bloed te trekken omdat ze niet weten hoe ze het optimaal kunnen benutten. Van de voornoemde servers had/heeft geen enkele bijvoorbeeld een listing op DISBOARD, terwijl dat wel een vereiste is als je wil dat mensen van buitenaf je kunnen vinden. Discord heeft weliswaar een interne zoekfunctie, maar je server verschijnt pas bij de resultaten als je al minstens duizend leden hebt. Geen oplossing voor de groei van nieuwe of kleine servers dus.

En de enige van die community's waarbij de Facebook-groep wel nog een beetje actief is, is die van CosplayCloud. Met de nadruk op een beetje, dat is ook nog maar een fractie van vroeger. En er is ook geen andere toegankelijke Belgische cosplayserver die wel actief is (die van BeCosplay is erg op de competities gericht). Ik zou eigenlijk niet weten waar nieuwe Belgische cosplayers vandaag nog aansluiting vinden, tenzij ze al iemand in de scene kennen.

Wat Facebook betreft, het heeft onze levens en het internet (zie web 3.0) op een zodanige manier doordrongen dat het niet te vergelijken valt met wat eender welke social networking website in het verleden bereikt heeft. Facebook kan pas voorbijgestreefd raken als er een alternatief verschijnt dat alles dat Facebook doet minstens even goed kan én als er een manier is om je contacten e.d. van Facebook makkelijk naar de opvolger te importeren (en als je weet dat iedereen dat zal doen). Anders wil niemand de overstap maken. Als Facebook immers als nut heeft om contacten te onderhouden heeft het voor niemand zin over te stappen naar een alternatief als je die contacten daar niet meer hebt, ook als is dat alternatief op technisch vlak zoveel beter.

Toen ik dit schreef had ik er nog helemaal geen rekening mee gehouden dat Facebook niet zou uitsterven door technologische obsoletie, maar door demografische veranderingen. Er is ondertussen een nieuwe generatie opgegroeid die Facebook nooit als hun primaire medium heeft gebruikt (want dat was het medium dat hun ouders gebruikten, daar wil je niet met je vrienden zitten). De overstap maken was dus niet van toepassing, nieuwere media hebben het overgenomen dankzij een generatie die in beginsel al niet op Facebook zat.

En wat dat overstappen betreft, speelde Meta daar ook handig op in door concurrenten van hun eigen Facebook, zoals Instagram, gewoon op te kopen. Ik weet dat er in elk geval vroeger een importfunctie voor Facebook in zat. Discord heeft overigens ook zo'n functie, ook al is het (nu nog) onafhankelijk.

Dan moet je zien dat je de content van je event relevant maakt voor de (combinatie) van doelgroepen die je wil aanspreken.
Met ATP boren we een zeer brede doelgroep aan maar mensen die maar in 1 van de subgroepen zitten worden afgeschrikt door de andere.

Iemand die geen tabletop games speelt, ga je niet naar Gent krijgen om daar gewoon te zitten.

Mensen die zich niet met AniManga bezig houden ga je ook niet zien omdat ze niet al te veel hebben om met de rest over te praten.

ATP leunt meer aan bij hardcore AniManga gebruikers met een affiniteit voor tabletop games.

ATP heeft ondertussen aardig wat hardcore boardgamers met een affiniteit voor animanga, of zelfs zonder dergelijke affiniteit. In die zin kun je stellen dat 'AnimeToPlay' een 'legacy'-naam is geworden.